احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
794
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
خارجى از بدن دفاع مىكنند . براى مهاجرت سلولها از لايهى زاينده به بالاى لايهى دانهدار حدود 2 هفته وقت لازم است . عبور اين سلول از اين قسمت تا جايى كه دچار ريزش مىشوند نيز دو هفته طول مىكشد . بنابراين سلولهاى شاخى كهنه به تدريج و در عرض يك ماه پوستهپوسته مىشوند و مىريزند و سلولهاى جديد جاى آنها را مىگيرند . قسمت ميانى پوست : « 1 » درم يا قسمت ميانى پوست طبقهاى است ضخيم ، مقاوم و داراى ساختمانى از بافت همبند كه حاوى رشتههاى قابل ارتجاع نيز مىباشد . اين طبقه در زير اپيدرم قرار گرفته و آن را تغذيه مىكند . در اين قسمت رگهاى خونى ، اعصاب و ضمايم پوست وجود دارند . در اين قسمت دو لايه با محدودهى نامشخص وجود دارند : لايهى فوقانى ، شامل برجستگىهاى كوچك مخروطى است كه به آن پاپى « 2 » مىگويند و لايهى عمقىتر ، كه به آن طبقهى شبكهاى « 3 » گفته مىشود . چين و شكنهاى لايهى پاپى كه بدون فاصله در زير اپيدرم قرار دارند ، باعث افزايش سطح تماس اپيدرم با درم مىشود . علاوه بر آنها قسمت ميانى پوست به علت داشتن دستگاههاى گيرندهى هورمونى « 4 » از يك طرف تحت تأثير غدد داخلى و هورمونهاى بدن قرار مىگيرد و از طرف ديگر به علت داشتن كلافهاى كوچك عصبى « 5 » ، نسبت به تحريكات خارجى حساس است و تحريكات خارج را به خوبى دريافت و احساس مىكند . بهطور مثال : واكنش يا احساس پوست بدن در مقابل تحريكات مختلف ، به صورتهاى درد ، سوزش ، احساس سرما و گرما و همچنين به صورت احساس لذت در انسان ايجاد مىشود . در هر حال در اين لايه از پوست ، مجارى و غدد مولد مو ، غدههاى مولد عرق و غدههاى ترشحكنندهى چربى ديده مىشود . تعداد غدد ترشحكنندهى مواد چرب در پوست سر ، پوست صورت ، پوست سينه ، پوست شانهها و در پوست اطراف اندامهاى تناسلى بيشتر از ساير نواحى بدن مىباشد . مادهى چربى كه از اين غدهها ترشح مىشود موسوم به سبوم « 6 » است كه در كيسههايى از غدد خوشهاى قرار دارد . اين غدهها تحت تأثير هورمونهاى جنسى قرار دارند و مادهى چرب را از راه مجارى خود در كنار ريشه يا فوليكولهاى مو ترشح مىكنند . قسمت زير پوست يا لايهى چربى : قسمت زير پوست « 7 » شامل تودهى ضخيمى از رشتههاى چسبنده و ارتجاعى است كه قطعات بزرگى از نسج چربى را در بر مىگيرد . ضخامت نسج زيرين پوست يا قسمت عمقى پوست در افراد مختلف و همچنين در نقاط مختلف بدن يك فرد بهطور قابل ملاحظهاى متفاوت است . معمولا ضخامت اين لايه در ناحيهى جمجمه در حدود 2 ميليمتر و در قسمت پشت 5 تا 10 ميليمتر است ، درحالىكه ضخامت آن در ناحيهى شكم و كپل به چندين سانتيمتر بالغ مىشود . در قسمتهاى پلك چشم ، بينى ، گوشها و لبها ، لايهى چربى زير پوست وجود ندارد . چربىهاى زير پوست از بدن انسان در مقابل صدمات مكانيكى و سرما حمايت مىكنند و ذخيرهاى از مواد غذايى به شمار مىآيند . به عبارت ديگر چربى زيرپوستى ، مانع از اتلاف حرارت بدن مىشود ، ضمنا مانع از وارد شدن شوكهاى ضربهاى و مكانيكى به نسوج زيرين و به احشاء داخلى بدن شده و آسيبهاى ناشى از ضربهها را به حد اقل مىرساند . موضوع مهم ديگر اينكه نسج چربى زيرپوستى ، ذخيرهاى براى كالرى محسوب مىشوند و در مواقع گرسنگى به سرعت متابوليزه و تخليه مىگردند . در لايهى چربى زيرپوستى تودهى سلولهاى چربى به وسيلهى ديوارههاى
--> ( 1 ) . Dermis ( 2 ) . Papilla ( 3 ) . Reticular ( 4 ) . Receptors ( 5 ) . Corpuscies ( 6 ) . Sebum ( 7 ) . Subcutaneous Fatty Tissue